Rusya-Ukrayna savaşı: Diplomasi için yeni formül arayışı
Rusya-Ukrayna savaşı karşılıklı hava saldırılarıyla tırmanırken ABD ve Türkiye, ateşkes ve Karadeniz’de güvenlik için diplomatik girişimleri artırıyor.
Rusya-Ukrayna savaşı, son günlerde yoğunlaşan karşılıklı hava saldırılarıyla yeni bir gerilim aşamasına girdi. Saldırılar can kayıplarını artırırken Washington ve Ankara, çatışmaların sonlandırılması ve Karadeniz’de güvenliğin yeniden sağlanması için diplomatik temaslarını sürdürüyor.
Saldırılar sivil can kayıplarını artırdı
Ukrayna makamları, Rusya’nın Kiev ve çevresine düzenlediği gece saldırılarında üçü çocuk en az dört sivilin hayatını kaybettiğini açıkladı. Kiev Bölge Valisi Timur Tkaçenko, saldırıların gün boyunca sürdüğünü ve en ciddi hasarın başkentin güneybatısındaki Fastiv bölgesinde meydana geldiğini bildirdi. Sumi’de bir konutun yakınındaki saldırıda bir kişi yaşamını yitirirken Kramatorsk’ta da bombardıman nedeniyle bir can kaydedildi.
Moskova yönetimi ise Rusya’daki parlamento seçimleri sırasında Ukrayna tarafından gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarına karşılık olarak Kiev’deki askeri hedeflere yüksek hassasiyetli füzelerle yönelik operasyonların devam edeceğini duyurdu.
Rus enerji altyapısı da hedefte
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Moskova ve Voronej bölgelerindeki sanayi tesisleri ile petrol altyapısına kapsamlı saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Zelenskiy, Rus petrol sektörünün önemli unsurlarından biriyle kritik bir lojistik merkezin hedef alındığını belirterek operasyonlarda “Flamingo” seyir füzesi, “Pelikan” balistik füzesi ve yeni nesil insansız hava araçlarının kullanıldığını söyledi.
Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin de kente yaklaşan İHA’ların hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Sobyanin, düşürülen araçlara ait parçaların Moskova Petrol Rafinerisi’ne isabet ettiğini, olayda can kaybı yaşanmadığını ancak maddi hasar meydana geldiğini belirtti.
Washington’dan enerji uyarısı
Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırıları ABD yönetiminde de endişeye yol açtı. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Zelenskiy ile yaptığı telefon görüşmesinde Rus rafinerilerine yönelik saldırıların küresel dizel fiyatlarını artırdığını söyleyerek bu eylemlerin durdurulmasını birden fazla kez istediği aktarıldı. Kremlin, enerji altyapılarına yönelik saldırıların sona erdirilmesi fikrini “iyi bir fikir” olarak değerlendirirken Zelenskiy, karşılıklılık temelinde gerilimi azaltmaya açık olduklarını bildirdi.
Trump ve Zelenskiy’nin, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında önümüzdeki günlerde New York’ta yüz yüze görüşmesi bekleniyor. Zelenskiy, buluşmanın diplomatik sürece ivme kazandırabileceğini ifade etti. Ukrayna Dış İstihbarat Başkanı ve başmüzakereci Rüstem Umerov ise Kiev’in önceliğinin savaşı sona erdirecek somut güvenlik garantileri olduğunu söyledi.
Türkiye’den Karadeniz girişimi
Türkiye, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle kesintiye uğrayan güvenlik ve ticaret başlıklarında arabuluculuk çabalarını sürdürüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, çatışmaların Karadeniz’deki boyutunu sona erdirmek ve tahıl sevkiyatının güvenliğini sağlamak amacıyla iki tarafa kapsamlı bir öneri sunduklarını açıkladı.
Tarafların ilk yanıtlarının sahadaki görüş ayrılıklarını ortaya koyduğunu belirten Fidan, mevcut koşullarda kalıcı bir barış formülüne ulaşmanın zor göründüğünü söyledi. Buna rağmen Türkiye’nin krizi tamamen sona erdirmeyi hedefleyen müzakere zemininin korunması konusunda kararlı olduğunu vurguladı.
Avrupa’da güvenlik kaygısı
Avrupa’da ise savaşın uzun vadeli etkilerine ilişkin endişeler artıyor. Fransız kamu yayıncısı France Télévisions tarafından aktarılan istihbarat raporlarında, Rusya’nın Avrupa ülkelerine yönelik olası geniş çaplı saldırısı için daha önce 2030 olarak öngörülen tarihin 2027 sonbaharına çekildiği ileri sürüldü. Raporda enerji santralleri, iletişim ağları ve içme suyu tesisleri gibi kritik altyapıların hibrit operasyonlar ve İHA saldırılarıyla hedef alınabileceği belirtildi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da ülkesinin hâlihazırda hibrit operasyonların hedefinde olduğunu açıkladı. Macron, siber sistemler ile fiziksel altyapıların korunması amacıyla yeni bir ulusal plan hazırlandığını duyurdu.
