Özel öğrenme güçlüğü için 25 bin TL ceza kararı
TİHEK, özel öğrenme güçlüğü bulunan öğrenciye BEP hazırlanmasına gerek olmadığını belirten Bayrampaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne 25 bin TL ceza verdi.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel öğrenme güçlüğü eğitsel değerlendirme ve tanısı bulunan bir öğrencinin eğitim hakkına ilişkin başvuruyu karara bağladı. Kurum, öğrencinin bireyselleştirilmiş eğitim programına (BEP) uygun sınav tedbirlerinden yararlandırılmadığı ve eğitim sürecinde gerekli düzenlemelerin yapılmadığı gerekçesiyle ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmetti.
TİHEK’in 24 Haziran 2026 tarihli ve 2026/690 sayılı kararında, Bayrampaşa Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hakkında 25 bin TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi. Kararın taraflara tebliğ edilmesi ve kamuoyuna duyurulması da hüküm altına alındı.
Başvuruda hangi iddialar yer aldı?
Başvurucu, çocuğu hakkında Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen rapor ile Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu bulunduğunu belirtti. Çocuğun özel öğrenme güçlüğü tanısı kapsamında destek eğitim hizmetlerinden yararlanmasına karar verilmesine rağmen okul yönetimi tarafından BEP hazırlanmasına gerek olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığını ileri sürdü.
Başvurucu ayrıca, çocuğuna özel eğitim ihtiyacına uygun sınav tedbirlerinin uygulanmadığını ve diğer öğrencilerle aynı koşullarda sınava tabi tutulduğunu bildirdi. Bu uygulamalar sonucunda öğrencinin iki kez sınıf tekrarı yaptığını, özürsüz devamsızlık süresini aşmadığı halde devamsızlık gerekçesiyle okul ile ilişiğinin kesildiğini ve eğitim hakkının engellendiğini savundu.
Bayrampaşa İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ise başvuruyla ilgili ayrıca bir açıklama sunmadı. Kurum; e-Okul devamsızlık çizelgesi, özel eğitim değerlendirme kurulu eğitim planı, BEP Geliştirme Birimi toplantı tutanağı ve inceleme raporu gibi belgeleri dosyaya ekledi. Bu yazılı görüş, 7 Ağustos 2025 tarihinde başvurucuya tebliğ edildi ancak yasal süre içinde görüşe karşı cevap verilmedi.
TİHEK’in değerlendirmesi
TİHEK, eğitim hakkının Anayasa tarafından güvence altına alınan temel haklardan biri olduğunu vurguladı. Kurum, başvuruyu eğitim hakkı ile engellilik temelinde ayrımcılık yasağı kapsamında inceledi.
Kararda, öğrencinin özel öğrenme güçlüğü nedeniyle terapi ve rehabilitasyon desteğine ihtiyaç duyduğunun sağlık raporuyla belirlendiği aktarıldı. Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından verilen destek eğitim kararı doğrultusunda öğrencinin, Öğrenme Güçlüğü Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı kapsamında okuma-yazma ve matematik modüllerinden yararlanmasına karar verildiği belirtildi.
TİHEK, okulun BEP Geliştirme Birimi toplantı tutanağında BEP hazırlanmasına gerek olmadığı yönünde karar alındığına dikkat çekti. Tutanakta sınav kağıtlarının değerlendirilmesinde öğrencilerin özel eğitim ihtiyaçlarının gözetileceği ve eğitim materyallerinin öğrencilerin durumuna göre düzenleneceği belirtilse de bu düzenlemelerin fiilen uygulandığını gösteren bilgi veya belge sunulmadığı kaydedildi.
Kurum, öğrencinin özel eğitim ihtiyacına uygun, gerekli ve ölçülü tedbirlerin sağlanmaması nedeniyle eğitim hizmetlerinden diğer öğrencilerle eşit koşullarda yararlanmasının zorlaştığı sonucuna vardı. Bu durumun nesnel bir gerekçeyle açıklanamayan dezavantaj oluşturduğunu değerlendiren TİHEK, makul düzenleme yapmama yoluyla ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmetti.
25 bin TL idari para cezası uygulandı
İhlalin etkisi ve sonuçlarının ağırlığı ile muhatap kurumun ekonomik ve hukuki durumu dikkate alınarak Bayrampaşa Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne 25 bin TL idari para cezası verilmesine karar verildi.
TİHEK’in kararı 24 Haziran 2026 tarihinde oy birliğiyle alındı. Karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemesine başvurulabileceği bildirildi.
