İsteğe Bağlı İştirakçilik Süreleri Emeklilikte Nasıl Değerlendirilir?
İsteğe bağlı iştirakçilik sürelerinin emeklilikteki etkileri ve uygulama detayları hakkında bilgilendirici bir inceleme.
5434 sayılı Kanun çerçevesinde, 10 yıllık hizmet süresini tamamlayarak istifa eden ve primlerini kendisi ödeyerek memur statüsünde emekli olmak isteyenler için önemli bilgiler gün yüzüne çıktı. İsteğe bağlı iştirakçilik süresinin, emeklilik ikramiyesi, derece ve kıdem ilerlemesi ile ek gösterge hesaplamalarında dikkate alınmadığı belirtildi.
İsteğe bağlı iştirakçilik, memur olarak görev yaparken istifa eden ve memuriyetle ilişkisini sürdürmek isteyenlerin yararlandığı bir sistemdir. Bu sistemden faydalanmak isteyenler, 5434 sayılı Kanun’a tabi memurlar arasındadır. 10 yıllık hizmet süresini doldurup istifa edenler, başka bir işte çalışmadan ve primlerini kendileri ödeyerek memurluk hizmetleri üzerinden emekli olabilmektedir.
Bu uygulama, kamuoyunda “çalışmadan emeklilik” olarak bilinse de, resmi olarak “İsteğe Bağlı İştirakçilik” şeklinde tanımlanmaktadır (5434 sayılı Kanun Madde 12). İsteğe bağlı iştirakçilik, memurluk statüsünden emekli olmak için gerekli hizmet süresini çalışmadan tamamlamak adına, kişilerin SGK primlerini kendilerinin ödeyerek hizmet satın alması anlamına gelmektedir.
Ancak, isteğe bağlı iştirakçilikten elde edilen hizmet süreleri, intibak işlemleri ve ek gösterge kazanımlarını olumlu yönde etkilememektedir. Örneğin, 2. derece 2. kademede görevde bulunan bir memur, isteğe bağlı iştirakçilik süresinde 1. derece 3. kademeye geçse bile, 1. derecenin ek göstergesi (2800) uygulanmayacaktır.
İsteğe bağlı iştirakçilikten kazanılan hizmet süresi, emeklilik ikramiyesi hesaplamasında da dikkate alınmamaktadır. Memurlar, yalnızca memurluk hizmet süresinin tam yıllarına göre emekli ikramiyesi alacaklardır. Örneğin, Ağustos 2007’de göreve başlayan bir kadın memur, 25 tam hizmet yılına ihtiyaç duyarken, 21 yıl hizmet sonrası isteğe bağlı iştirakçilik sisteminden yararlanmak istediğinde, 25 yılını tamamlayana kadar prim ödeyecek, ancak bu 4 yıllık süre için emekli ikramiyesi almayacak, yalnızca 21 tam hizmet yılına karşılık gelen emekli ikramiyesi ödenecektir.
Memurların emekli aylıkları ve emekli ikramiyeleri, hem hizmet hem de yaş şartlarını sağladıktan sonra, aylık bağlandığı tarihte ödenmektedir; daha önceki bir tarihte ödeme yapılmamaktadır.
