Trump’tan İran ile Anlaşma Sinyali: Hürmüz Boğazı Tartışması
Trump, İran ile anlaşmanın büyük ölçüde müzakere edildiğini belirtti. İran ise Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü elinde tutacağını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada, Pakistan’ın arabuluculuğunda Körfez ülkeleri ve İsrail ile yapılan görüşmeler sonucunda İran ile bir barış anlaşmasının önemli ölçüde müzakere edildiğini ifade etti. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, anlaşmanın son unsurlarının hala tartışıldığını ve kısa süre içinde kamuoyuna açıklanacağını belirtti. Anlaşmanın bir parçası olarak Hürmüz Boğazı’nın açılacağını da vurguladı.
Trump, “Amerika Birleşik Devletleri, İran ve diğer ülkeler arasında, nihai şeklin verilmesine bağlı olarak bir anlaşma büyük ölçüde müzakere edildi” dedi. Ancak, İran’ın Fars Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı’nın ABD açısından kritik bir nokta olduğunu ve bu bölgenin İran kontrolünde kalacağını bildirdi. Ajans, boğazın yönetimi ve geçiş izinlerinin tamamen İran’ın kontrolünde olacağını da duyurdu. Ayrıca, Trump’ın anlaşmanın neredeyse tamamlandığına dair açıklamasının gerçeklerle örtüşmediğini ifade etti.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump’ı barış çabalarından dolayı tebrik ederek, Pakistan’ın ABD ile İran arasında yapılacak yeni görüşmelere ev sahipliği yapmayı umduğunu belirtti. Şerif, ABD Başkanı’nın Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, Mısır, BAE, Ürdün ve Pakistan liderleriyle gerçekleştirdiği görüşmeleri oldukça faydalı bulduğunu dile getirdi.
Trump’ın açıklaması, Pakistanlı bir kaynağın Reuters’a, İran ile Pakistan’ın savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için ABD’ye revize edilmiş bir teklif sunduğunu belirtmesinin ardından geldi. Bölgesel bir yetkili, olası anlaşmanın savaşın resmi olarak sona erdirilmesini, İran’ın nükleer programı hakkında iki aylık müzakereleri ve İran tarafından kritik deniz ticaret yolunun açılmasını içereceğini söyledi.
Üst düzey üç İranlı yetkili, New York Times’a yaptıkları açıklamada, anlaşmanın İran ve Lübnan’daki çatışmaları durduracağını, yurtdışında dondurulmuş 25 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılabileceğini ve 30 ila 60 gün içinde bir nükleer anlaşmanın müzakere edileceğini aktardı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hindistan’da bulunduğu sırada, Trump’ın İran’ı vurma tehdidini sürdürmesine rağmen, “bugün ilerleyen saatlerde” bazı haberlerin gelebileceğini belirtti.
Trump, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderleriyle yaptığı telefon görüşmelerinin yanı sıra Pakistan Genelkurmay Başkanı Munir ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile de görüştüğünü açıkladı. Ayrıca, İsrail Başbakanı Bibi Netanyahu ile de olumlu bir görüşme gerçekleştirdiğini belirtti.
Müzakerelerin detayları henüz netleşmiş değil. Trump, özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile birlikte son teklif turunu görüştüğünü ifade etti. Ancak, Trump, yalnızca “istediğimiz her şeyi aldığımız” bir anlaşmayı imzalayacağını ve anlaşmaya varılamaması durumunda ABD’nin İran’a yeniden saldırılar başlatacağını belirtti. İran’ın arabuluculara sunduğu son teklif, Hürmüz Boğazı’nın geçici olarak yeniden açılmasını içeriyor. Ancak İran, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmasını, dondurulan milyarlarca dolarlık varlıklarının serbest bırakılmasını ve savaş sırasında uğranılan zararlar için tazminat talep etti. İran’ın önerisi, Tahran’ın nükleer programına dair herhangi bir anlaşma müzakere edilmeden önce savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesini de içeriyor.
Öte yandan, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) tarafından Suriye’de gerçekleştirilen bir operasyonda, ‘Kırmızı bültenle’ aranan 10 DEAŞ’lı Türkiye’ye getirildi.
