Yunanistan’da Türkiye’nin Rolü: Yeni Jeopolitik Senaryo
Yunan basınında Türkiye’nin bölgedeki etkisi ve yeni senaryolar değerlendirildi. Lübnan, Ankara’nın stratejik planında kritik bir yer tutuyor.
Orta Doğu’daki güç dengeleri yeniden şekillenirken, Yunan medyasında Türkiye’nin bölgedeki etkisi üzerine dikkat çekici bir analiz yayımlandı. Newsbeast’te Petros Kranias tarafından kaleme alınan değerlendirmede, Türkiye’nin Ankara-Şam-Beyrut hattında oynayabileceği rolün, bölgesel güç dengelerini değiştirme potansiyeli taşıdığı ifade edildi. Türkiye’nin artan diplomatik ve stratejik etkisinin, İsrail için yeni bir denklemi beraberinde getirdiği vurgulandı.
Lübnan’ın artık sadece İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilimin yaşandığı bir çatışma alanı olmaktan çıktığı, bunun yerine Washington, Tahran, Tel Aviv, Ankara, Şam, Riyad, Doha ve İslamabad’ın dahil olduğu geniş çaplı jeopolitik müzakerelerin merkezine yerleştiği belirtildi. Analizde, “Lübnan, kendi iç dinamikleriyle açıklanamayacak kadar büyük bir jeopolitik mücadelenin parçası haline geldi” denildi.
İran’ın ABD ile yürüttüğü nükleer müzakerelerde Lübnan konusunu gündeme getirmeye çalıştığı, Washington’un da bu konuyu bölgesel temasların önemli bir unsuru olarak değerlendirdiği kaydedildi.
Yunan basınındaki analizde, en kritik sorunun “Lübnan’da ertesi günü kim şekillendirecek?” olduğu ifade edildi. Bir yanda İsrail’in askeri baskısı ve Hizbullah’ın etkisi, diğer yanda ise Lübnan’ın tamamen İran nüfuzu altına girmesi ihtimalinin bölgedeki aktörleri harekete geçirdiği vurgulandı. Suudi Arabistan, Katar, Pakistan ve Türkiye’nin bu süreçte öne çıkan ülkeler arasında yer aldığı, amaçlarının ise hem İsrail’in belirli bölgelerden çekilmesini sağlamak hem de Lübnan’ın İran etkisi altına girmesini engellemek olduğu belirtildi.
Analizde ayrıca Ankara, Şam ve Beyrut arasında potansiyel bir stratejik hat oluşabileceği öne sürüldü. Bu hat henüz resmi bir ittifak olmasa da, Türkiye’nin bu yeni senaryoda yalnızca izleyen değil, aynı zamanda oyunu şekillendirmeye çalışan bir aktör olarak konumlandığı ifade edildi. Türkiye’nin bölgesel krizleri birbirinden bağımsız olaylar olarak değil, tek bir stratejik denklem içinde değerlendirdiği vurgulandı. Karadeniz’den başlayıp Suriye ve Irak üzerinden Doğu Akdeniz’e uzanan güvenlik ve enerji hattının, Ankara’nın bölgesel yaklaşımının temelini oluşturduğu belirtildi.
Bu çerçevede Lübnan’ın, Türkiye açısından yalnızca kriz yaşayan bir ülke değil, aynı zamanda arabuluculuk kapasitesinin ve bölgesel nüfuzunun test edildiği kritik bir alan haline geldiği ifade edildi. Türkiye, Lübnan’ı Karadeniz’den Doğu Akdeniz’e uzanan daha geniş stratejik planın bir parçası olarak görüyor. Suriye’deki gelişmeleri sınır güvenliği ve terörle mücadele açısından, Irak’ı bölgesel güvenlik perspektifinden, Doğu Akdeniz’i ise enerji ve deniz yetki alanları bakımından değerlendirdiği kaydedildi. Lübnan’ın da İsrail ile bölgesel denge ve Türkiye’nin Arap dünyasındaki etkisi açısından önemli bir yer taşıdığı belirtildi.
Analizde Türkiye’nin Suriye ile olan ilişkilerine de geniş yer verildi. Türkiye’nin sınır güvenliği, mülteci sorunu ve Suriye’nin yeniden inşası gibi konularda etkin bir rol üstlenmek istediği ifade edildi. Şam yönetiminin de İran, Rusya ve Arap ülkeleri arasında yeni bir denge kurmaya çalıştığı vurgulandı. Bu iki hattın kesişmesi halinde Lübnan’ı da kapsayan daha geniş kapsamlı bir bölgesel koordinasyonun ortaya çıkabileceği ifade edildi.
Yunan basınında İsrail açısından dikkat çeken bir diğer unsur, Türkiye’nin Lübnan denkleminde daha görünür hale gelme ihtimali. Türkiye’nin Lübnan sahasına daha aktif bir şekilde dahil olmasının, İsrail için daha karmaşık bir tablo yaratacağı belirtildi. Türkiye’nin NATO üyesi olması ve Batı ile olan ilişkileri, diplomatik ve askeri kapasitesinin yüksekliği, İsrail açısından yeni bir stratejik baskı alanı anlamına geliyor. Tel Aviv’in Lübnan’ı bugüne kadar büyük ölçüde Hizbullah ve İran ekseninde değerlendirdiği, ancak Türkiye’nin artan etkisinin yeni bir denge oluşturabileceği ifade edildi.
Türkiye’nin Lübnan ve Suriye’deki olası etkisinin yalnızca Orta Doğu ile sınırlı kalmayacağı, Doğu Akdeniz’deki güç dengelerini de etkileyebileceği belirtildi. Eğer Türkiye, Beyrut’ta daha derin bir rol üstlenirse, Karadeniz’den Suriye’ye, Güney Kıbrıs’tan Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’ya uzanan nüfuz zincirine yeni bir halka eklemiş olacaktır. Yunan ve Güney Kıbrıslı yorumcuların bu gelişmeleri yakından takip ettiği, Ankara’nın deniz yetki alanları, enerji koridorları, askeri varlıkları ve diplomatik ilişkileri tek bir stratejik çerçevede değerlendirdiği kaydedildi.
Analizin sonuç bölümünde Türkiye’nin bölgesel krizlerde yalnızca gözlemci olmak istemediği vurgulandı. Ankara’nın Lübnan’da yalnızca ertesi günü izlemek istemediği, o süreci şekillendiren aktörlerden biri olmayı hedeflediği ifade edildi. Eğer bunu başarırsa, yalnızca Lübnan’ın değil, Doğu Akdeniz’in geleceği de farklı bir noktaya evrilebilir.
