Trump’ın Orta Doğu planı: İran ve İsrail için yeni rota
Trump’ın Orta Doğu planı için hazırlanan taslakta İran’ın çevrelenmesi, İsrail’in bölge ülkeleriyle normalleşmesi ve bölgesel uyum hedefleniyor; iddia gündemde.
ABD merkezli haber sitesi Axios’un haberine göre, Donald Trump yönetimi İran’la savaşın sona ermesinin ardından ABD’nin Orta Doğu politikasına yön vermesi beklenen bir taslak üzerinde çalışıyor. İki ABD’li yetkili ile konuya yakın iki kaynağa dayandırılan haberde, Orta Doğu planı kapsamında İran’ın bölgesel etkisinin sınırlandırılması ve İsrail’in komşu ülkelerle ilişkilerinin normalleştirilmesinin amaçlandığı iddia edildi.
Henüz hazırlık aşamasında olduğu belirtilen taslağın, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında Washington’ın bölge politikasına temel oluşturması hedefleniyor. Çalışmada, İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak parlamento seçimleri ile ABD’de kasım ayında düzenlenmesi beklenen ara seçimlerin de dikkate alındığı aktarıldı.
Trump’tan “çok daha büyük bir şey” mesajı
ABD’li yetkililere göre plan üzerindeki çalışmalar, Trump yönetimindeki üst düzey siyasi isimler ve çeşitli kurumların katılımıyla sürdürülüyor. Kaynaklar, Trump’ın son haftalarda danışmanlarıyla iki toplantı yaparak farklı önerileri değerlendirdiğini belirtti.
Axios, Trump’ın özel görüşmelerinde İran’la savaşın ardından Orta Doğu’da “çok daha büyük bir şey” üzerinde çalıştığını söylediğini ileri sürdü. Beyaz Saray ise haberle ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.
Kaynakların aktardığına göre taslak üç ana başlık etrafında şekilleniyor. İlk başlıkta, ABD’nin bölgedeki müttefikleri arasında İran’ın etkisini azaltmaya dönük ve Washington’ın garantörlüğünde bir bölgesel uyum mekanizması oluşturulması değerlendiriliyor.
İkinci başlıkta, Trump öncülüğündeki Gazze planının bir sonraki aşamasının güvence altına alınması, İsrail ile Suriye arasında güvenlik anlaşmasına ulaşılması ve İsrail-Lübnan anlaşmasının uygulanması yer alıyor. Bu adımlarla, İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarıyla derinleşen bölgesel krizin sona erdirilmesine yönelik ortak bir çerçeve oluşturulmasının planlandığı öne sürüldü.
Taslağın üçüncü ayağını ise İbrahim Anlaşmaları’nın genişletilmesi ve Suudi Arabistan ile İsrail arasında normalleşme anlaşması yapılması oluşturuyor.
Planın İsrail seçimlerinden bağımsız yürütülmesi hedefleniyor
Haberde, Trump yönetiminin 27 Ekim’deki seçimlerin ardından kurulacak İsrail hükümetinin savaş sonrası strateji konusunda ABD ile işbirliği yapabilecek ve buna istekli bir yapıda olmasını umduğu belirtildi.
Axios’a konuşan bazı ABD’li yetkililer, Trump’ın İsrail’deki seçim sonuçlarından bağımsız şekilde planı hayata geçirmek için çaba göstereceğini ifade etti. Seçimlerin siyasi bir çıkmazla sonuçlanması durumunda bile Orta Doğu planının uygulanmasının hedeflendiği iddia edildi.
Çalışmaları bilen bir kaynak, taslağın tamamlanmasının birkaç hafta daha sürebileceğini söyledi. Kaynak, planın bölgedeki farklı unsurları birbirine bağlamayı ve savaş sonrasında bölgesel uyumun nasıl kurulabileceğini ortaya koymayı amaçladığını, ancak ABD’nin tüm bölgesel müttefiklerinin bu girişimi destekleyip desteklemeyeceğinin henüz bilinmediğini belirtti.
Haberin görselleri AP tarafından servis edilmiştir.
