Tahran ve Maskat Arasında Hürmüz Boğazı İçin Yeni Güzergah Anlaşması
Tahran ve Maskat arasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güzergahı için önemli adımlar atıldı. Görüşmelerde ilerleme kaydedildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran ile Maskat arasında Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş güvenliğine ilişkin yürütülen müzakerelerde önemli ilerlemeler kaydedildiğini açıkladı. Bekayi, denizcilik güzergahlarını belirleyen harita üzerinde uzlaşı sağlandığını belirterek, sürecin gecikmesinden Washington yönetimini sorumlu tuttu.
İran basınına konuşan Bekayi, yaklaşık üç haftadır devam eden görüşmelerin olumlu bir atmosferde gerçekleştiğini ifade etti. İki ülkenin deniz trafiğini düzenleyecek haritalama üzerinde anlaştığını vurguladı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise daha önce yaptığı açıklamada, Umman ile müzakere edilen koridorun geçici bir hat olacağını ve bu hattın 2 ila 4 ay boyunca geçerli olmasının planlandığını belirtti. Garibabadi, Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle trafiğe açılmasının ABD’nin tutumuna bağlı olduğunu da sözlerine ekledi.
Tahran ile Maskat arasındaki diplomasi, ABD ile yaşanan mutabakat ihlalleri ve askeri gerilimlerle şekilleniyor. 14 Haziran’da Pakistan’ın arabuluculuğuyla varılan bir anlaşmaya göre, ABD’nin İran’a ait dondurulmuş finansal varlıkları serbest bırakması karşılığında İran, Hürmüz Boğazı’nı açmayı ve 60 gün boyunca geçiş ücreti almamayı kabul etmişti. Ancak ABD’nin fonları serbest bırakmaması ve Umman kara sularını kapsayan alternatif bir rota belirlemesi, İran’ın bu durumu anlaşmanın ihlali olarak değerlendirmesine yol açtı. Bu gelişmeler, Boğaz’daki denetimlerin sıkılaştırılmasına ve izinsiz geçiş denemelerinde bulunan unsurlara karşı sert önlemler alınmasına neden oldu.
ABD’nin mutabakat metnine uymaması, 8 Temmuz’da Hürmüz Boğazı çevresinde yaklaşık iki hafta süren şiddetli askeri çatışmalara yol açtı. Bu askerî tırmanmanın ardından İran, boğazdaki seyrüsefer güvenliğini sağlamak amacıyla kıyıdaş ülke Umman ile doğrudan haritalama ve geçici rota müzakerelerine başlamıştı.
