Toprakla temas bağışıklığı güçlendirebilir: Araştırma
Toprakla temas, ciltteki mikrop çeşitliliğini artırarak bağışıklık sistemini destekleyebilir. Araştırmalar, çocuklar ve yetişkinlerde dikkat çekici sonuçlar ortaya koyuyor.
Toprak, çim, ağaç ve yosun gibi doğal yüzeylerle temasın yalnızca doğayla bağ kurmayı sağlamadığı, ciltte yaşayan mikroorganizmaların çeşitliliğini de artırabildiği belirtiliyor. Uzmanlara göre bu çeşitlilik, zararlı bakterilerin baskın hâle gelmesini engelleyerek bağışıklık sisteminin dengeli çalışmasına katkıda bulunabilir.
Finlandiya Çevre Enstitüsü’nde ekolojist ve doğa sağlığı araştırmacısı Mira Grönroos’un yürüttüğü bir deneyde katılımcılardan ellerini 20 saniye boyunca toprak, turba ve yosunla ovalamaları istendi. Eller musluk suyuyla durulandıktan sonra yapılan incelemede, ciltteki mikroorganizmaların hem sayısının hem de çeşitliliğinin arttığı görüldü. Ciltte farklı türden bakterilerin birlikte bulunmasının, hastalık yapıcı mikroplara karşı doğal bir denge oluşturabileceği ifade ediliyor.
Çocukların doğayla teması incelendi
Finlandiya’nın merkezindeki Aurinkolinna Kreşi’nde çocuklar günün birkaç saatini ağaçlar ve çalılarla çevrili açık alanda geçiriyor. Oyun sırasında tırmanıyor, kumdan yapılar kuruyor, su birikintilerine giriyor ve toprakla odun parçalarını kullanıyorlar. Bu nedenle çocuklar çoğu gün oyun alanından üzerleri çamur içinde ayrılıyor.
Bilim insanları, bu tür bir ortamın çocukların cilt, tükürük ve bağırsaklarındaki mikroorganizmalar üzerindeki etkisini araştırdı. Çevre bilimci Marja Roslund, kreş bahçesindeki alana orman toprağı ekleyerek çocukların 28 gün boyunca bu zeminde oynamasını sağladı. Cilt, tükürük ve bağırsak bakterileriyle ilgili ölçümler daha sonra tekrarlandı.
Asfalt zeminde oynayan çocuklarla karşılaştırıldığında, orman toprağıyla temas eden çocukların ciltlerinde bir yıl sonra daha yüksek mikrobiyal çeşitlilik tespit edildi. Roslund’un çalışması ayrıca, orman zemini üzerinde oynayan çocukların cildinde potansiyel hastalık yapıcı mikropların daha düşük düzeyde bulunabildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bunun nedeninin yararlı ve farklı mikroorganizmaların sayıca artarak zararlı bakterilerin çoğalmasını sınırlaması olabileceğini değerlendiriyor.
Bir başka çalışmada çocuklar, mikrobiyal çeşitliliği yüksek toprakla zenginleştirilmiş bir kum havuzunda oynadı. Kontrol grubundaki çocuklar ise görünüş olarak benzer, ancak mikroorganizma çeşitliliği daha düşük bir kum havuzunu kullandı. Mikrop bakımından zengin ortamda oynayan çocukların ciltlerinde bazı bakteri gruplarının çeşitliliği artarken, kan örneklerinde bağışıklık yanıtını düzenleyen sitokin düzeylerinde de yükselme görüldü. Bu bulguların ardından kreş bahçesinde değişiklik yapılarak çakıl alanların yerine odun parçaları, orman toprağı, daha geniş bir kum bölümü ve ahşap yürüyüş yolları eklendi.
Yetişkinlerde de benzer bulgular elde edildi
Toprakla temasın etkileri yetişkinler üzerinde de araştırıldı. Bir çalışmada katılımcılardan kış ayları boyunca kapalı ortamda sebze yetiştirmeleri istendi. Katılımcıların bir bölümü mikrobiyal çeşitliliği yüksek toprak kullanırken diğerleri görünüşü benzer, ancak mikroorganizma bakımından daha fakir bir toprakla çalıştı.
Mikrobiyal çeşitliliği yüksek toprakla sebze yetiştiren grubun kanında, iltihaplanmayı sınırlamaya yardımcı olan sitokinlerin düzeyinde artış görüldü. Uzmanlar, doğal çevreyle temasın astım gibi hastalıkları kesin olarak önlediğinin söylenemeyeceğini, ancak bağışıklık sistemiyle ilgili bazı sorunların ortaya çıkma riskini azaltmaya katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
