Amerikan Ekonomisi, Trump’ın Politika Belirsizliklerinin Bedelini Ödüyor
Amerikan ekonomisi, Trump’ın belirsiz politikalarının etkisiyle büyüme kaybı yaşıyor. Ekonomik veriler, bu durumun maliyetini gözler önüne seriyor.
Yapay zeka ve vergi indirimleri ile büyüyen Amerikan ekonomisi, Başkan Donald Trump’ın tutarsız politikalarının olumsuz etkilerini hissediyor. Trump’ın ticaret savaşları ve göçmenlere yönelik sert politikaları, ekonominin tam kapasiteyle çalışmasını engelliyor.
The Economist dergisinin internet sitesinde yayımlanan bir yazıda, Trump’ın ekonomi politikalarının Amerika üzerindeki maliyetleri ele alınıyor. Yazıda, yapay zeka destekli büyüme ile belirsiz politikaların yarattığı ekonomik yük arasındaki çelişki inceleniyor. Sınır dışı politikaları ve ticaret savaşlarının piyasalara etkisi, yapay zeka yatırımlarıyla vergi indirimlerinin canlandırıcı etkisi arasındaki dengesizlikler detaylandırılıyor.
Donald Trump’ın göreve geldiği Ocak 2017’den bu yana, Amerikan ekonomisi birçok gelişmiş ülkeyi geride bırakmaya devam etti. 2025 yılına kadar İngiltere, Fransa ve Japonya’nın yıllık %1 civarında büyümesi beklenirken, Amerikan ekonomisi %2,1 oranında büyüme kaydetti. Son 15 ayda Amerikan borsaları sürekli olarak rekorlar kırdı. Bu büyüme, Trump’ın göçmen işçileri topluca sınır dışı etmesi ve kaotik ticaret savaşları başlatması gibi büyümeyi tehdit eden politikalarına rağmen gerçekleşti.
Bu durum, ekonomik durumu olumsuz yönde değerlendiren gözlemcileri şaşırttı. Bazı analistler, Trump’ın politikalarının beklenildiği kadar yıkıcı olmadığını savunurken, diğerleri ise Amerikan ekonomisinin daha iyi performans gösterebileceğini düşünüyor. Ancak bu büyümenin ne kadar daha iyi olabileceği sorusu gündeme geliyor. Öte yandan, Trump’ın politikalarının yarattığı ‘MAGA vergisi’ olarak adlandırılan gizli maliyetin boyutları da merak konusu.
Büyümenin Arkasında Yapay Zeka Yatırımları Var mı?
Amerikan ekonomisinin büyüme potansiyelini değerlendirmek için, Trump dönemindeki kesintiler olmadan nasıl bir seyir izleyeceğini düşünmek önemli. Trump, zaten güçlü bir büyüme gösteren bir ekonomi devraldı. Ekonomi, yapay zeka alanındaki büyük yatırımlarla desteklendi. Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft gibi büyük şirketlerin 2025 yılına kadar yapacağı sermaye harcamalarının 350 milyar doları aşması bekleniyor. Bu rakamın 2026 yılında 700 milyar dolara çıkması öngörülüyor.
Bu yatırım dalgası, veri merkezleri, yarı iletken çipler ve yazılım alanlarında büyük harcamalara neden oldu. 2025 yılına kadar bilgi işlem ekipmanlarına yapılan yatırımların %15’ten fazla artması bekleniyor. Bu artış, yıllık GSYİH büyümesine neredeyse bir tam puanlık katkı sağlıyor. Ancak bu rakam, yapay zeka harcamalarının Amerikan GSYİH’sine yaptığı katkıyı biraz abartıyor. Çünkü veri merkezi harcamalarının büyük bir kısmı, Asyalı üreticilerden ithal edilen ekipmanlara gidiyor.
Borsa ve Vergi İndirimlerinin Ekonomiye Etkisi
Yapay zeka yatırımları, Amerikan borsalarını da yükselterek büyümeyi destekleyen bir diğer faktör oldu. Trump’ın seçimi kazanmasıyla 2025’in sonu arasında S&P 500 endeksi yaklaşık %15 değer kazandı. Bu yükseliş, hanehalkı servetinin 5 trilyon dolar üzerinde bir artış sağlamasına neden oldu. Ancak Amerikalılar, bu kazançların sadece küçük bir kısmını harcamayı tercih ediyor. Hisse senedi piyasasından elde edilen kazançların harcamalara etkisi, 2025 yılında tüketimi yaklaşık 100 milyar dolar artırabilir.
Trump’ın büyümeyi teşvik eden politikaları da ekonomiye önemli katkılarda bulundu. Şirket birleşimlerini kolaylaştıran, bürokrasiyi azaltan ve özel kredilerdeki kısıtlamaları gevşeten vergi yasası, ekonomiye trilyonlarca dolarlık mali teşvik sağladı. Bu yasaların GSYİH büyümesine ilk yılında ortalama 0,2, 2026’da ise 0,4 puan eklemesi bekleniyor.
Yapay zeka yatırımları ve Trump’ın politikalarının birleşimi, Amerikan ekonomisinin potansiyelini artırmış olmalıydı. Ancak mevcut büyüme rakamları, beklenenden daha düşük kalıyor. Ekonomistler, Trump’ın politikalarının yarattığı belirsizliklerin büyüme üzerindeki etkisini de göz önünde bulunduruyor.
MAGA Vergisi Gerçekten Ne Kadar Büyük?
MAGA vergisini hesaplamak için ekonomik yavaşlamayı doğrudan tespit etmek de bir yöntem. Örneğin, uygulanan gümrük vergileri, hanehalkının alım gücünü daraltarak 2025’te reel GSYİH büyümesini yaklaşık 0,2 puan düşürdü. Ayrıca, Trump’ın sınır dışı politikaları, net göçü eksiye düşürdü ve bu durum iş gücü arzını azalttı.
Ancak bu veriler, Trump’ın politikalarının yarattığı belirsizliğin tam maliyetini yansıtmıyor. Gümrük vergileri sürekli değişiyor ve ticaret savaşları durmaksızın devam ediyor. Ekonomik politika belirsizliği endeksi, Trump’ın seçilmesinden bu yana 100 puandan fazla artış gösterdi. Büyük şirketler, bu belirsizlikler nedeniyle sermaye harcamalarını askıya alıyor.
Son dört çeyrekte, yapay zeka dışı ticari sabit yatırımlar yıllık bazda %3 oranında daraldı. Bu durum, Amerikan Merkez Bankası’nın anketine göre yöneticilerin %45’inin belirsizlik nedeniyle sermaye harcamalarını kısma planları olduğunu gösteriyor.
Piyasada görülen güçlü tüketici talebi ve yüksek kamu borçlanması, mevcut faiz oranlarını artırarak özel yatırımları olumsuz etkiliyor. Ancak kredi bulmanın hala kolay olması, finansal piyasalardaki olumsuz havanın Trump’ın politikalarıyla bağlantılı olduğunu düşündürüyor.
Sonuç olarak, Donald Trump’ın politikalarının yarattığı belirsizlikler, Amerikan ekonomisinde önemli kayıplara yol açtı. Ancak, Amerikan ekonomisinin dayanıklılığı ve potansiyeli de dikkat çekiyor. GSYİH, bu çeyrekte yıllık %4 oranında büyüyebilir. Eğer MAGA vergisi olmasaydı, büyüme oranı %5’e kadar çıkabilirdi. Bu performans, yüzyılda yalnızca birkaç çeyrekte elde edilebildi.
