Gıda Etiketlerinde Yeni Düzenlemeler Başladı
Gıda etiketleme yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle yanıltıcı ifadeler ve olumsuz ambalajlar yasaklandı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nde önemli değişiklikler gerçekleştirdi. Bu düzenlemeler, tüketicilerin yanıltılmasını önlemek ve çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimlerini korumak amacıyla yapıldı. Özellikle çocuklara yönelik olumsuz etkiler yaratabilecek ambalaj tasarımları ve şiddeti özendiren görsellerin kullanımı yasaklandı. Kılavuzda, klozet, silah, kafatası gibi figürlerin gıda ürünlerinde yer almasının uygun olmadığı vurgulandı. Ancak, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi görsellerin bu kuralların dışında olduğu belirtildi.
Düzenlemelerle birlikte, ambalajlarda kullanılan görsellerin yanıltıcı olmaması için kapsam genişletildi. Gerçek meyve yerine aroma kullanılan ürünlerde, o meyvenin gerçek görüntüsünün yer alması yasaklandı. ‘Peynirli’, ‘çilekli’ gibi ifadelerin yalnızca ilgili bileşenin gerçekten kullanıldığı durumlarda yazılabileceği ifade edildi. Aroma içeren ürünlerde ise ‘aromalı’ ifadesinin mutlaka yer alması gerekecek.
Pazarlama ifadelerine getirilen kısıtlamalar arasında, endüstriyel olarak üretilen ürünlerde ‘ev yapımı’ ifadesinin tamamen yasaklanması yer alıyor. Ayrıca, ‘yüzde 100 doğal’, ‘en doğal’ gibi abartılı ifadelerin kullanımı da kaldırıldı. ‘Doğal’ ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün katkı veya ilave bileşen içermemesi gerekecek. ‘Taze’ ve ‘günlük’ ifadeleri için de belirli kurallar belirlendi; ‘günlük’ ifadesi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek. Ambalajlı ürünlerde ‘taze sıkılmış’ veya ‘fırından taze’ gibi ifadeler yasaklandı. Dondurulmuş veya işlenmiş ürünlerde ‘taze’ ifadesine izin verilmeyecek.
Vegan ve vejetaryen ürünlere yönelik yeni düzenlemeler de getirildi. Bitkisel ürünlerde ‘süt’, ‘peynir’, ‘yoğurt’ gibi hayvansal çağrışım yapan ifadelerin kullanımı yasaklandı. ‘Vegan peynir’ gibi isimlendirmeler yerine ‘bitkisel bazlı içecek’ gibi ifadelerin kullanılması teşvik edilecek. Ayrıca, ürünlerin hayvansal gıdaların yerine geçtiği izlenimi vermesi de sınırlandırılacak. ‘Katkısız’ ve ‘içermez’ ifadelerine standart getirilecek; ‘yüzde 100 katkısız’ gibi ifadelerin kullanımı yasaklanacak.
Gıda etiketlerinin, tüketicilere yalnızca bilgi vermekle kalmayıp, doğru ve bilinçli tercihler yapmalarını sağlayacak şekilde açık ve yanıltıcı olmaması gerektiği ifade edildi. Toplu tüketim alanlarında gıdanın bileşenleri ve enerji değerine ilişkin bilgilendirme, menüler, yazı tahtaları, broşürler ve dijital ekranlar aracılığıyla açıkça görülebilecek şekilde yapılacak.
Bakanlık, işletmelerin bu yeni düzenlemelere uyum sağlaması için bir geçiş takvimi belirledi. Ulusal çapta zincir olarak faaliyet gösteren toplu tüketim yerleri için 1 Temmuz 2026 tarihine kadar, küçük ölçekli esnaf ve işletmelere ise enerji bildirimi gibi düzenlemeler için 2027 yılı sonuna kadar süre tanındı.
