AKP Döneminde Türkiye’de Cezaevindeki Mahkum Sayısı Dört Kat Arttı
Türkiye’de cezaevlerindeki mahkum sayısı AKP iktidarı döneminde dört kat artarak 402 bini aştı. Koşullar ve doluluk oranları insan hakları savunucularını endişelendiriyor.
İnsan hakları savunucuları, Türkiye’deki cezaevlerinde aşırı doluluk nedeniyle yaşam koşullarının giderek kötüleştiğine dikkat çekiyor. İstanbul merkezli Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CISST), bazı mahkumların yatakları paylaşmak zorunda kaldığını ve hatta yerde uyumak zorunda kaldıklarını, hijyen malzemeleri ile tuvalet ve duş gibi temel ihtiyaçlara erişimde ciddi sorunlar yaşandığını aktarıyor.
Derneğin verilerine göre, cezaevlerindeki aşırı kalabalık, mahkumların temel haklarını ihlal eden sonuçlar doğuruyor. Bu durum, sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırarak anksiyete, saldırganlık ve tükenmişlik gibi psikolojik sorunların artmasına yol açıyor.
CISST, bu olumsuz durumun özellikle kadınlar, küçük çocuklu anneler ve yaşlı ya da hasta mahkumlar için daha da ağır olduğunu vurguluyor. Örneğin, İstanbul Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi’nde, alan yetersizliği nedeniyle tutukluların yüksek gürültü seviyesine sahip ortak alanlarda uyumak zorunda kaldıkları belirtiliyor.
Son günlerde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve görevden alınan İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik soruşturmalar kapsamında gözaltına alınan bazı kişilerin dönüşümlü olarak uyuduklarına dair basında çıkan haberler, cezaevlerindeki kapasite sorununu yeniden gündeme getirdi.
Avrupa Konseyi verilerine göre, Türkiye, Avrupa’daki ülkeler arasında en yüksek mahkum oranlarına sahip ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de 100 bin kişiye 356 tutuklu düşerken, bu oran Almanya’da 100 binde 71 olarak kaydedildi.
Son yıllarda hafif bir düşüş yaşanmış olsa da, AKP iktidarı döneminde 2005-2024 yılları arasında cezaevlerindeki mahkum sayısının neredeyse dört katına çıkarak yüzde 369’luk bir artış gösterdiği ifade ediliyor. Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılı başı itibarıyla Türkiye’deki cezaevlerinde 402 binden fazla mahkum bulunuyor. Ancak ülke genelindeki 403 cezaevinin toplam kapasitesi yaklaşık 305 bin kişi ile sınırlı. Ayrıca, cezaevi personelinin yetersizliği de önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.
