ABD ve İran Görüşmesi İptal: Gizli Teklifler Üzerine Tartışmalar Sürüyor
ABD ve İran arasındaki görüşme iptal edildi. Gizli teklifler ve anlaşmanın uygulanmasına dair tartışmalar devam ediyor.
ABD ile İran arasında imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptının ardından diplomasi trafiği devam ederken, CNN’in ortaya attığı yeni bir iddia dikkat çekti. İki ülkenin, nükleer program gibi konular üzerinde kamuoyuna açıklanmayan gizli teklifler üzerinde çalıştığı öne sürüldü. Tahran yönetimi ise anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda sert bir yanıt verileceği uyarısında bulundu.
CNN’e konuşan ABD’li kaynaklar, Washington ve Tahran’ın mutabakat zaptındaki maddelerin uygulanması için arka planda ek düzenlemeler üzerinde çalıştığını belirtti. Ancak İran, kamuoyuna yansıyan 14 maddelik metin dışında herhangi bir ek belgeyi imzalamadığını ifade etti. Bu durum, ABD yönetiminin İran’dan aldığı taahhütlerin olduğundan daha kapsamlı bir şekilde sunulmasına yol açabileceği yönünde endişelere neden oldu. CNN, bu iddiaların diplomatik sürecin ne kadar kırılgan olduğunu da gösterdiğini vurguladı.
Bir kaynak, Trump yönetimi yetkililerinin Kongre üyelerine mutabakat zaptına ilişkin herhangi bir yan anlaşmadan haberdar olmadıklarını aktardığını belirtti. Ancak aynı kaynak, kamuoyuna açıklanmayan bazı belgelerin varlığını kabul ettiklerini öne sürdü. Bu belgeler arasında, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nı (IAEA) denetim yapmaya davet eden, zenginleştirilmiş nükleer materyallerin yerlerine ilişkin bilgiler içeren ve ABD’li nükleer uzmanların sürece katılımına onay veren bir İran mektubu da bulunduğu iddia ediliyor.
Beyaz Saray ise bu iddiaları yalanladı. CNN’in aktardığı açıklamada, mutabakat zaptının dışında yeni bir anlaşmanın bulunmadığı, yalnızca sonraki aşamalara ilişkin görüşmelerin sürdüğü belirtildi. Beyaz Saray Sözcüsü, müzakere ekibinin mevcut teklifler temelinde daha fazla anlaşmaya varmayı umduğunu ifade etti.
İsrail ordusu, 17 Mayıs itibarıyla 45 gün uzatılan ateşkese ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan’ın güneyine yönelik saldırılarını devam ettirdi. Lübnan resmi ajansı NNA’nın haberine göre, İsrail savaş uçakları gece saatlerinde birçok beldeyi hedef aldı. Saldırılarda en az 8 kişi hayatını kaybetti.
İsrail ordusundan yapılan açıklamada, savaş uçaklarının Lübnan’ın güneyini hedef almaya devam ettiği ve Hizbullah altyapısının da saldırıların hedefi olduğu belirtildi. ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşmanın uygulanmasına dair kritik bir görüşme İsviçre’de yapılması planlanırken, bu toplantının iptal edildiği duyuruldu. İsviçre Dışişleri Bakanlığı, tarafların bugün Burgenstock’taki tatil beldesinde gerçekleştirmesi beklenen toplantının yapılmayacağını açıkladı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre seyahatinin ertelendiği açıklaması, görüşmenin iptaline yol açtı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı başlattığı askeri operasyonların maliyetinin tartışma konusu olduğunu belirtti. Pentagon’un, İran savaşı ve diğer askeri harcamaları karşılamak için Kongre’den yaklaşık 80 milyar dolarlık ek kaynak talep etmeye hazırlandığı bildirildi.
Trump, İran’la mutabakat sonrası siyasi gücünü değerlendirdi. İran’ı askeri açıdan mağlup ettiklerini savunan Trump, mutabakatın başlangıçta Tahran’dan istediği koşulsuz teslimiyet anlamına gelip gelmediği sorusuna, “Muhtemelen gerçekten de koşulsuz bir teslimiyet oldu” yanıtını verdi. Beyaz Saray, İran ile yürütülecek teknik görüşmelere ilişkin hazırlıkların sürdüğünü, ancak Başkan Yardımcısı Vance’in seyahatinin ertelendiğini bildirdi. Açıklamada, ABD heyetinin ilk uygun fırsatta yola çıkmaya hazır olduğu belirtildi.
