Türkiye, Kanser Tedavisinde Yenilikçi Yaklaşımlarla Öne Çıkıyor

Türk bilim insanları, kanser tedavisinde kullanılan ilaçların nano boyuttaki sistemler aracılığıyla doğrudan tümörlere ulaşmasını ve böylece sağlıklı hücrelere zarar vermeden tedavi sürecinin etkinliğini artırmayı amaçlayan uluslararası bir projeye öncülük edecekler.

Ankara Üniversitesi (AÜ) liderliğinde gerçekleştirilecek OMNIA Projesi, kanser tedavisinde yeni nesil yaklaşımlar geliştirmeyi hedefliyor. Proje, ilaçların hastalıklı hücrelere daha etkin bir şekilde ulaştırılmasını sağlayacak nano boyuttaki sistemlere odaklanıyor.

Bu projede geliştirilecek “akıllı ilaç” sistemleri sayesinde kanser tedavisinin etkinliğinin artırılması ve sağlıklı hücrelere verilen zararın azaltılması amaçlanıyor. Ayrıca, yapay zeka teknolojilerinin kullanılmasıyla kanser türlerinin karmaşık yapısının daha iyi anlaşılması ve etkili nano boyuttaki tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi planlanıyor.

AÜ Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Açelya Yılmazer Aktuna ve ekibinin liderliğinde yürütülecek proje, Avrupa Birliği’nin Horizon Europe Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Proje, 16 ülkeden 20 kurumun işbirliği ile geliştirilecek ve Marie Sklodowska-Curie Actions (MSCA)-Staff Exchanges 2025 çağrısı çerçevesinde 1,8 milyon avroluk bir bütçe ile desteklenecek.

“Yapay Zeka ve Yeni Nesil Teknolojilerle İlerleyeceğiz”

Doç. Dr. Aktuna, projeye dair yaptığı açıklamada, Avrupa ülkeleri ile birlikte Amerika, Asya ve Orta Doğu’dan da ülkelerin projede yer aldığını belirtti. Kanserin dünya genelinde büyük bir sorun olduğunu vurgulayan Aktuna, farklı kanser türleri üzerinde çok sayıda araştırma yapıldığını ifade etti.

Aktuna, kanser tedavisinde ilaçların sağlıklı hücrelere de zarar vermesinin en büyük sorunlardan biri olduğunu belirterek, “Biz tümör ve kanser hücrelerini daha çok hedefleyecek sistemler geliştirmeye odaklandık. Nano taşıyıcı sistemler kullanarak, ilaçların tümör hücrelerine ulaşmasını sağlıyoruz. Nanotıp alanında uzun süredir çalışmalar yapılıyor. Ancak laboratuvarlarda üretilen ürünlerin hastalara ulaşma hızı yeterli değil. Projemiz, bu geçişi engelleyen faktörleri anlamayı hedefliyor ve daha etkili tedavilerin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.” dedi.

Aktuna, kanserin karmaşık yapısı nedeniyle elde edilen büyük verilerin anlaşılmasında yapay zeka ve yeni nesil teknolojilerin kullanılacağını aktararak, “Yapay zeka algoritmaları, kanserin ilerleyişi ve uygulanan tedaviye bağlı olarak değişen süreçleri daha iyi anlamamıza yardımcı olacak.” diye ekledi.

“Daha Etkin ve Güvenli Tedavi Yöntemleri Geliştirilecek”

Aktuna, bu tür bilimsel projelerin anında sonuç vermediğini, ancak bilim insanlarının bir araya gelerek kanser hastalarına yardımcı olma çabası içinde olduklarını vurguladı. Proje ile nano boyuttaki sistemlerin ilaç taşınmasında daha verimli hale getirileceğini ve hastaların daha etkin, güvenli ve yan etkileri azaltılmış tedavilere ulaşmalarını sağlayacaklarını ifade etti.

Kanser tedavisinde kemoterapi ve radyoterapi gibi birçok yöntem bulunduğuna dikkat çeken Aktuna, “En büyük sorunlardan biri, ilaçların sağlıklı hücrelere ulaşması ve tümöre yeterince etkili olamamasıdır. Projemizle geliştireceğimiz nano taşıyıcı sistemler, ilaçların tümör ve kanser hücrelerine hedeflenmesini sağlayacak. Böylece daha etkin ve güvenli tedavi sistemleri elde edilecektir.” dedi.

OMNIA Projesinin AÜ koordinatörlüğünde yürütülmesinin hem bilimsel hem de stratejik açıdan önemli olduğunu vurgulayan Aktuna, Türkiye’nin ve üniversitenin uluslararası projelerde öncülük yapabildiğini belirtti. Ayrıca, desteklerinden dolayı Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar ve tüm üniversite yönetimine teşekkür etti.