Fransa’da liseli protestoları büyüyor: Şiddet tırmanıyor
Fransa’da liseli protestoları, eğitimdeki sorunlar ve banliyölerdeki sosyal eşitsizlikle büyüdü. Eylemler şiddet ve siyasi gerilimi tırmandırdı.
Fransa’da liseli protestoları, eğitim sistemindeki yetersizliklere yönelik tepkilerin banliyölerdeki sosyal dışlanmışlık öfkesiyle birleşmesiyle büyüdü. Paris çevresindeki okullarda başlayan ders boykotları ve yol kapatma eylemleri, yüzlerce okul ile üniversiteye yayıldı. Gösteriler sırasında güvenlik güçleriyle protestocular arasında çatışmalar yaşandı.
Kalabalık sınıflar, öğretmen açığı, yıpranmış okul binaları ve üniversiteye yerleştirme sistemi Parcoursup’a yönelik hoşnutsuzluk, hareketin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor. Sosyal medyanın, özellikle TikTok’un etkisiyle eylemler kısa sürede geniş bir katılıma ulaştı.
Fransız basını, protestoların varlıklı kent merkezlerindeki okullardan çok fırsat eşitsizliğinin belirgin olduğu işçi sınıfı banliyölerinde başladığına dikkat çekti. Le Monde krizin temelinde diyalog eksikliğinin bulunduğunu yazarken, Le Nouvel Observateur gelişmeleri “banliyö gençliğinin siyasi uyanışı” olarak niteledi.
Öğrenciler, okul binalarındaki yetersizliklerin yanı sıra hijyen koşullarından da şikâyet ediyor. Bir öğrenci, sınıflarda fareler bulunduğunu, masa ve sandalye eksikliği yaşandığını ve taleplerini dile getirdiklerinde polis müdahalesiyle karşılaştıklarını söyledi.
Eylemlerin barikat kurulması, çöp konteynerlerinin ateşe verilmesi ve güvenlik güçlerine taş atılması gibi olaylara dönüşmesi tansiyonu daha da yükseltti. The Telegraph, Saint-Denis’deki gösteriler sırasında aktivist Ritchy Thibault’nun Elysee Sarayı’na yönelik yakma tehdidinde bulunduğunu ve bir gün içinde yaklaşık 150 kişinin gözaltına alındığını aktardı.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, protesto hakkının anayasal güvence altında olduğunu ancak şiddetin meşru görülemeyeceğini belirtti. Mediapart ise gözaltına alınan bazı reşit olmayan öğrencilerin kötü muamele gördüklerini ve 48 saatlik gözaltı sürecini “cehennem” olarak tanımladıklarını yazdı.
Protestolar, hükümet ile Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) arasında da siyasi tartışmaya yol açtı. Hükümet kanadı, LFI ve milletvekili Louis Boyard’ı öğrencilerin taleplerini siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı. LFI temsilcileri ise gösterilerin sahadaki gerçek sorunlardan kaynaklandığını savunarak bu suçlamaları reddetti.
Milli Eğitim Bakanı Édouard Geffray, hareketin tek bir ulusal talepten değil, farklı bölgelerdeki yerel sorunların birleşiminden oluştuğunu ve bu nedenle muhatap belirlemenin zorlaştığını söyledi. Hükümet, kamu düzenini korumaya yönelik önlemleri artırırken gençlerin eğitim ve gelecek kaygılarına yanıt verecek adımlar atma baskısıyla karşı karşıya.
