Cebelitarık’ta Sınır Duvarı Yıkıldı: Yeni Bir Dönem Başlıyor
Cebelitarık’ta tarihi bir adım atıldı; sınır duvarı kaldırıldı ve yeni bir dönem başladı. Ekonomik ve sosyal entegrasyon modeli hayata geçiriliyor.
Cebelitarık’ta yaklaşık 300 yıl süren diplomatik gerginlik ve sınır sorunu, yeni bir döneme girdi. İngiltere ve Avrupa Birliği arasında imzalanan kapsamlı bir anlaşma ile İspanya ile Cebelitarık arasındaki sınır duvarı resmi olarak kaldırıldı. Bu tarihi adım, bölgedeki siyasi istikrarsızlığın sona ermesine yardımcı olması bekleniyor.
Yeni düzenleme, her gün sınırın iki tarafında çalışan yaklaşık 15 bin işçi için büyük önem taşıyor. Cebelitarık’ın yaklaşık 40 bin kişilik nüfusuna karşın, İspanya’dan gelen bu çalışanlar, bölgedeki iş gücünün önemli bir kısmını oluşturuyor.
Uygulanan yeni düzenlemeler arasında, Cebelitarık sakinlerinin İspanya’ya geçerken pasaport damgası olmaksızın ikamet kartlarını kullanabilmesi ve İspanyol vatandaşlarının devlet kimlikleriyle geçiş yapabilmesi yer alıyor. Ayrıca, Avrupa Birliği ve Cebelitarık arasında kurulan gümrük birliği sayesinde mal akışının hızlanması hedefleniyor. Bölgedeki vergi sistemi ise %15 oranında Katma Değer Vergisi (KDV) muadili bir vergi ile düzenlenecek. Cebelitarık, resmi olarak Schengen bölgesi olmasa da, İspanya’nın denetimi altında Schengen kurallarına uyum sağlamaya çalışacak.
Ancak, sınırın kaldırılması İngiliz egemenliğindeki Cebelitarık’ın siyasi statüsünde bir değişiklik yaratmıyor. İspanya, 1965 tarihli Birleşmiş Milletler kararlarına dayanarak bölge üzerindeki egemenlik iddiasını sürdürmeye devam ediyor. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, sınırın kaldırılmasını “tarihi bir an” olarak nitelendirirken, Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, bu anlaşmanın 300 yıllık güvensizliği ortadan kaldırarak karşılıklı refah ve iş birliği temelinde bir gelecek oluşturacağını vurguladı.
Cebelitarık Başbakanı, sınır hattına yerleştirilen yüz tanıma teknolojisine sahip kameralarla güvenlik önlemlerinin artırıldığını belirterek, “kale artık dijital olarak korunuyor” ifadesini kullandı. Bu durum, fiziksel sınırın kaldırılmasının güvenlik önlemlerinin azalması anlamına gelmediğini gösteriyor.
Cebelitarık, 1713 Utrecht Antlaşması ile İngiltere’ye bırakıldığından beri iki ülke arasında zaman zaman diplomatik krizler yaşandı. 1969 yılında diktatör Franco döneminde sınırların tamamen kapatılması, bölge halkı için travmatik bir dönem olmuştu. 2020’de İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması (Brexit) sonrası belirsizlikler yaşanan bölge, 2026 itibarıyla atılan bu adımla ekonomik ve sosyal entegrasyon modeline geçiş yapmış oldu. Uzmanlar, bu anlaşmanın iki ülke arasındaki egemenlik tartışmalarını çözmese de, günlük yaşamı olumsuz etkileyen bürokratik engellerin kaldırılmasıyla halklar arası huzuru artıracak pragmatik bir çözüm sunduğunu belirtiyor.
