Araç Kiralama Sektöründe Yeni Dönem: Yetki Belgesi Zorunlu Olacak
Ticaret Bakanlığı, araç kiralama sektöründe yeni düzenlemeler getirerek yetki belgesi zorunluluğu getirdi. Yönetmelik 2027’de yürürlüğe girecek.
Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektöründe önemli bir düzenlemeye imza atarak, işletmelerin uyması gereken yeni şartları belirledi. Bu yeni yönetmelik, kiralanabilecek araçların yaş ve kilometre sınırlamaları ile tüketicilerin depozito ve rezervasyon haklarını da kapsamaktadır.
Yeni düzenleme ile birlikte, motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale geliyor. Başvurular, 1 Ocak 2027’de faaliyete geçmesi planlanan Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yapılacak. Yetki belgesi almak isteyen işletmelerin, meslek odasına kayıtlı olmaları ve vergi mükellefi olmaları gerekmektedir. Ayrıca, işletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olmaları ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı “Seviye 4” mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları şartları da aranmaktadır.
Düzenleme ile kiralanacak araçların teknik ve kullanım standartları da netleştirilmiştir. Klasik taşıtlar haricinde, 6 yaşından büyük araçların kiralanması yasaklanacak. Normal araçlar için kilometre sınırı 180 bin, elektrikli araçlar için ise 300 bin olarak belirlenmiştir. Ayrıca, periyodik bakımı yapılmayan veya ağır hasar kaydı bulunan araçların kiralanması da yasaklanacaktır.
İşletmelerin sahip olması gereken minimum filo büyüklüğü, faaliyet gösterdikleri bölgeye göre değişiklik gösterecektir. Büyükşehirlerde, nüfusu 30 bini aşan ilçelerde en az 10 araç, diğer ilçelerde ve büyükşehir olmayan illerde ise en az 5 araç bulundurulması gerekecektir.
Nüfusu 30 bini aşmayan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu olacaktır. Bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekmektedir. Bu düzenleme ile çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanmaktadır.
Yeni yönetmelik, tüketicilerin kiralama sırasında ödediği depozito tutarına da bir üst sınır getirmektedir. 1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito, en fazla 3 günlük kira bedeli kadar olabilecekken, 7 ila 29 günlük kiralamalarda bu sınır 7 günlük kira bedeli olarak uygulanacaktır. Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi gerekecek ve olağan kullanım nedeniyle oluşan aşınma ve yıpranmalar için ek ücret talep edilemeyecektir.
Ön ödemeli rezervasyonlarda, araç teslimine 24 saatten az süre kalması durumunda tüketicilere rezervasyonlarını değiştirme veya iptal etme hakkı tanınacaktır. Bu işlemler, herhangi bir gerekçe gösterilmeden ve kesinti yapılmadan gerçekleştirilebilecektir. Ayrıca, mevsim koşulları ve trafik güvenliği gerektirdiğinde işletmelerin kış lastiği sağlama sorumluluğu da bulunmaktadır. Sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi ve sigortadan yararlanmanın ek bir ücret veya şartla bağlanmaması gerekecektir.
Yeni düzenleme, araç kiralama ilanlarının yayımlandığı internet platformlarını da kapsamaktadır. Bu platformların, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmesi zorunlu hale getirilecektir. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olmaları ve ilan vermeleri engellenecektir. Böylece, internet üzerinden gerçekleştirilen kiralama işlemlerinde tüketicinin korunması hedeflenmektedir.
Yönetmelik, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınacaktır. Asgari taşıt sayısı ve araçların niteliklerine ilişkin şartların karşılanması için ise 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süreci uygulanacaktır. Ayrıca, yönetmelik öncesinde araç ve ilan platformları ile kiralama işletmeleri arasında imzalanan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecektir. Bu düzenleme ile kiralama sektöründe kayıt dışı faaliyetlerin azaltılması, haksız rekabetin önlenmesi, sözleşme koşullarının daha şeffaf hale getirilmesi ve tüketici haklarının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
