Ocak Ayında Üretici ve Market Arasındaki Fiyat Farkı Havuçta Zirveye Ulaştı
Ocak ayında üretici ve market fiyatları arasındaki fark havuçta yüzde 278,1 ile en yüksek seviyeye ulaştı. TZOB Başkanı Bayraktar detayları açıkladı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ve market fiyatları arasındaki farkın en yüksek seviyeye havuçta ulaştığını belirtti. Havuçta fiyat farkı yüzde 278,1 olarak kaydedilirken, bunu yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul izledi. Üretici fiyatları ile market fiyatları arasındaki fark, havuç ve maydanozda 3,8 kat, pırasa ve marulda ise 3,3 kat olarak belirlendi. Örneğin, üreticide 10,50 TL olan havuç markette 39,70 TL’ye satılırken, maydanoz 5,57 TL’den 20,92 TL’ye, pırasa 13,53 TL’den 44,64 TL’ye ve marul 10,87 TL’den 35,39 TL’ye yükseldi. Ocak ayında fiyatı en çok artan ürün hem üretici hem de markette kabak olurken, fiyatı en fazla düşen ürün markette kuru fasulye, üreticide ise pırasa oldu.
Bayraktar, market fiyatlarındaki değişiklikleri de değerlendirdi. Ocak ayında markette 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 7’sinde ise düşüş yaşandı. Bir üründe fiyat değişimi gözlemlenmedi. Marketlerde en fazla fiyat artışı yüzde 67,2 ile kabakta gerçekleşti. Kabaktaki artışı yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan ve yüzde 41,7 ile salatalık takip etti. Marketlerde fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyedeki fiyat düşüşünü yüzde 9,4 ile pırasa, yüzde 5,7 ile portakal ve yüzde 5 ile patates izledi.
Üretici fiyatlarında ise 33 ürünün 19’unda artış, 6’sında düşüş ve 8’inde değişim olmadığını ifade eden Bayraktar, en çok fiyat düşüşünün yüzde 11 ile pırasada görüldüğünü belirtti. Pırasadaki düşüşü yüzde 7 ile yumurta, yüzde 4,4 ile karnabahar ve yüzde 2,3 ile zeytinyağı izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı ise yüzde 179,2 ile kabakta kaydedildi. Kabaktaki artışı yüzde 119,7 ile sivribiber, yüzde 118,8 ile salatalık ve yüzde 100,5 ile patlıcan takip etti.
Bayraktar, üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine de değindi. Seralarda güzlük sezonun sona ermesi ve baharlık sezon için yeni dikimlerin yapılmasıyla birlikte, kabak, sivri biber, salatalık, patlıcan ve domateste arz azaldı ve bu durum fiyatları yükseltti. Ayrıca, soğuk hava koşulları nedeniyle birim alandan alınan verimlerin düşmesi de arzı etkileyen bir diğer faktör oldu. Ocak ayının son haftasında Antalya, Mersin ve Muğla gibi kıyı illerinde meydana gelen aşırı yağışlar, fırtına ve dolu olayları da fiyat artışlarına katkı sağladı. Talep düşüşü ise karnabahar ve pırasa fiyatlarının gerilemesine neden oldu. Yumurta fiyatları, iç piyasadaki arz fazlası ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle düştü.
Bayraktar, gıda fiyatlarındaki değişimlere ilişkin şu bilgileri paylaştı: “Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız verilere göre; Ocak ayında, Aralık ayına göre amonyum nitrat gübresi yüzde 6,2, amonyum sülfat gübresi yüzde 1,1, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 1, üre gübresi ise yüzde 0,8 oranında artış gösterdi. DAP gübresi ise yüzde 0,5 oranında düştü. Geçen yılın aynı dönemine göre ise 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 39,9, üre gübresi yüzde 38,2, DAP gübresi yüzde 35,7, amonyum nitrat gübresi yüzde 28,7 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 26,4 oranında artış kaydetti. Ayrıca, Ocak ayında besi yemi yüzde 5,6, süt yemi yüzde 4,2 oranında artarken, yıllık bazda besi yemi yüzde 33,1, süt yemi ise yüzde 30 oranında yükseldi. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8 artarken, tarım ilacı fiyatları yüzde 35,9 oranında yükseldi. Ocak ayında mazot fiyatı aylık olarak yüzde 7,7, yıllık olarak ise yüzde 21,8 oranında artış gösterdi.”
